0 oy
Girişimcilik kategorisinde tarafından
Üretim Sisteminin Ögeleri nelerdir? Üretim Sisteminin Ögeleri hakkında bilgi

1 cevap

0 oy
(80.9k puan) tarafından
 
En İyi Cevap

Üretim Sisteminin Ögeleri

İşletmeler tarafından toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için üretim faktörlerinin uygun ortamda birleştirilerek mal ve hizmetlerin meydana getirilmesi olayına üretim denir. Üretim olayının sınırları mühendisler ve iktisatçılar tarafından farklı olarak belirlenmektedir. İktisatçılar açısından fayda yaratmak üretim olarak kabul edilmiştir. Bu geniş kapsamlı yaklaşıma göre her türlü fayda yaratmak üretim sayılmaktadır.

Her türlü hizmet üretimiyle ilgili çalışmalar da üretim faaliyeti içinde değerlendirilmektedir. Örneğin otel hizmetleri, insan ve ürün taşıma, avukatlık hizmetleri, bankacılık-sigortacılık faaliyetlerinin hepsi bu anlayışa göre üretim sayılır. Üretimin amacı insan ihtiyaçlarını, birçok mal ve hizmetle karşılamak, onları ekonomik açıdan mutlu etmektir.

Bu amaçla ürünlerin çeşitli üretim kaynaklarıyla yapılması, depolanması, taşınması ve satılması gibi faaliyetlerin tümü insan ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik olduğundan üretim sayılır. İktisatçıların görüşlerinin karşısında mühendisler ise üretime daha dar anlamda bakarlar. Onlara göre üretim fiziki ve kimyasal yöntemlerle, maddeleri bir araya getirmek, şeklini değiştirmek, eğmek, bükmek yoluyla değerlerinde bir artış yaratarak daha faydalı bir ürün meydana getirmektir. Mühendislerin görüşüne göre hizmet sektörlerinin sağlamış olduğu kolaylıklar üretim olarak kabul edilmemektedir.

Oysa insanların ihtiyaçlarını karşılayan somut malların dışında satın aldıkları hizmetler de vardır. Hizmetleri insan ihtiyaçlarının dışında düşünmek mümkün değildir. Üretim bir ülkenin gelişmesi ve yaşam standartları ile doğrudan ilgilidir. Üretimin çok olduğu ülkelerde enflasyon olmadığı gibi o toplumun ihtiyaçlarını karşılama isteklerine de o derece karşılık verilmiş olur.

Ülkelerin üretimlerinin çokluğu, o ülkelerin dışarıya bağımlılığını da azaltmaktadır. Üretim sisteminin ögeleri konusu ile bağlantılı olan üretim ve üretim faktörleri ile üretime yönelik işletmelerin ülke ekonomisine katkısı konularında birinci ünitede yer verilmiştir.

Yukarıdaki görüşlerin hangisini kabul edersek edelim, sadece somut mal da üretsek, hizmet de üretsek işletme, çevresinden aldığı girdileri bir üretim sürecinden geçirerek çıktı sağlamaktadır. Buna göre üretim sisteminin temel ögeleri; girdi, işlem, çıktı ve geri bildirimdir.

  • a. Girdi
  • b. İşlem
  • c. Çıktı
  • ç. Geri bildirim

Girdi

Bir mal ve hizmetin üretimine karar verildiği andan, mamul hâle gelene kadar kullanılan tüm maddi ve maddi olmayan değerler girdileri oluşturmaktadır. Bunlar; malzemeler, ham maddeler, makineler, donanımlar, sermaye ve enerji gibi elle tutulur değerler olduğu gibi; danışmanlık, bilgi, personel hizmeti ve zaman gibi maddi olmayan değerler de olabilir.

İşletmelerin üretimde kullanmak için satın aldıkları her türlü girdi üretim faktörlerini oluşturmaktadır. İşletmeler girdi ihtiyaçlarını karşılarken, tüketicilerin isteklerini, satıcıları, rakip işletmeleri, genel ekonomik durumu ve teknolojik gelişmeleri de göz önüne almalıdır. İşletmeler günün ihtiyaçlarına cevap verebilecek, son teknolojik gelişmelerden yararlanarak ucuza üretebildikleri mal ve hizmetleri satabilir. Bu nedenle girdilerin alınmasında bu faktörleri değerlendirmesi gerekir.

İşlem

İşlem sürecinde üretim kaynakları, mal ve hizmete dönüştürülür. Yani çeşitli şekillerde katma değer yaratılır. Bunlardan bazıları, biçim değiştirmek, taşıma, depolama ve değişim yoluyla katma değer yaratmaktır.

  • Biçim değişikliği yaparak katma değer yaratmak: İşlem sürecinde, ham madde ve yardımcı maddeler, birtakım fiziksel ve kimyasal değişime tabi tutularak müşterilerin talep ettikleri şekle dönüştürülür. Bükme, kesme, tornalama, yapıştırma ve bu tür işlemlerle biçim değişikliği meydana getirerek girdilerde katma değer yaratılabilir. Bu durumda biçim değişikliği yapılarak ürünler ilk değerlerinden daha fazla bir değerde mal ve hizmet biçimine dönüşmüş olur.
  • Taşıma yoluyla katma değer yaratma: Herhangi bir ürün ilk bulunduğu yerden başka bir yere taşınırsa değeri artar. Örneğin taşın dağ başında tek başına hiçbir ekonomik değeri yokken, taşıma ile başka bir yerde yol yapımında kullanılması o ürünün değerini arttırır.
  • Depolama yoluyla katma değer yaratma: Mallar belirli bir süre doğal çevre koşullarında saklanabilirse değeri artar. Örneğin yazın hasadı yapılan armut veya elmanın depolarda bekletilerek kışın daha yüksek fiyata satılması gibi.
  • Değişim yoluyla katma değer yaratma: Bir ürünün ögelerini iyice anlayıp beğendiğimiz zaman, önceki durumuna göre daha değerlidir. Aynı şekilde, satın almayı düşündüğümüz bir varlığın bir de garantisi olduğunda değeri daha da artmış olur.

Mal ve hizmetleri para ile değiştirirken uygulanan değişim çabaları o varlığa daha fazla bir değer kazandırır. Örneğin fonksiyonlarını ve hangi ihtiyacımızı karşılayacağını bilmediğimiz bir cep telefonunu satın almayız. Bu telefona ait özellikleri öğrendiğimizde satın alarak talep yaratmaktayız. Talebi artan malın satışı gerçekleşeceğinden dolayı değeri de artacaktır.

Zira talebi olmayan bir malın fiyatı da düşer. Görüldüğü gibi herhangi bir varlığa çok değişik yollardan değer kazandırmak mümkündür. Bir mal veya hizmet, belirli bir yerde, belirli bir zamanda, belirli bir biçimde daha değerli duruma getirilebilir. Bütün bu değişikliklerin planlanması, uygulanması ve denetlenmesi dönüşüm sürecinde yapılır.

Çıktı

Girdilere yapılan işlem sonucu elde edilen mal ve hizmetler ile bunların kalite, maliyet ve miktarı işletmenin çıktılarıdır. Görüldüğü gibi somut mal ve hizmetlerden başka ayrıca üretilen malların kalitesi de çıktı olarak değerlendirilir.

İşletmelerin, mal ve hizmetleri kesin bir şekilde çıktı olarak gruplaması doğru değildir. Örneğin bir diş doktoru hem mal hem de hizmeti birlikte üretir. Aynı şekilde dayanıklı bir tüketim malı satın alınırken aynı anda hem depolama hem de taşıma ve satış sonrası hizmetler satın alınmış olur. Bu nedenle işlem süreciyle ilgili her türlü üretim yönetimi ilke ve uygulamaları hem mallar hem de hizmetler için geçerlidir. Birinin üretiminden elde edilen deneyim diğerinde de kullanılır.

Geri bildirim

Üretim sisteminin bir diğer ögesi de geri bildirimdir. Üretim planlaması ve sürecinde herhangi bir hata olabilir. Geri bildirim bu hatayı belirleyip yöneticilere bildirir. Yöneticiler de günün şartlarına göre hata ile ilgili gerekli önlemleri alarak sistemi sürekli geliştirici yönde çalışırlar.

İşletmelerde geri bildirimi güncelleme, iyi planlanmış bir yönetim bilgi sistemine dayanır. Günümüzde bilgisayar destekli yönetim bilgi sistemi, belirli sınırlar dışına taşan hataları anında belirleyerek yöneticilere haber verir. Yöneticiler bu uyarıları dikkate alarak gerekli önlemleri alırlar.

İlgili sorular

+1 oy
1 cevap
12, Kasım, 2020 Girişimcilik kategorisinde Taner tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
15, Ağustos, 15 Girişimcilik kategorisinde Konu Admini (80.9k puan) tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
14, Ağustos, 14 Girişimcilik kategorisinde misafir tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
12, Kasım, 2020 Girişimcilik kategorisinde Tahir tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
12, Kasım, 2020 Girişimcilik kategorisinde Hülya tarafından soruldu
...