0 oy
Fizik Bilimi kategorisinde (90.3k puan) tarafından
9. Sınıf Fen Lisesi Fizik Bilimi 3. Ünite Hareket ve Kuvvet Özeti

1 cevap

0 oy
(90.3k puan) tarafından
 
En İyi Cevap

Cisimler; dönme, titreşme ya da öteleme yaparak hareket edebilir. Öteleme hareketleri, doğrultu üzerinde bir boyutlu; düzlemde iki boyutlu veya üç boyutlu uzayda gerçekleşebilir. Hareketin yörüngesi doğru şeklindeyse buna, bir boyutlu hareket denir. Bir boyutlu hareketlinin hızı sabit ise buna ayrıca düzgün doğrusal hareket denir. Hareketlinin hızının değişimi için ivme kavramı kullanılır.

Hareketli cismi gözlemleyenlerin de hareket hâlinde olması farklı gözlem sonuçları doğurur. Hareketin göreceli olduğu unutulmamalıdır. Hareket olaylarını daha iyi kavramak için grafiklerden yararlanılır. Konum-zaman, hız-zaman ve ivme-zaman grafikleri hem grafik üzerindeki değerler hem de alan ve eğim hesapları ile, hareketi tüm detayları ile ifade ederler. Grafik oluşturma ve mevcut grafiği yorumlama becerisi kazanan bir öğrenci ilerleyen yıllarda mekanik konusunun diğer bileşenlerini kavramak için de önemli bir altyapı sağlamış olur.

Hareketi başlatan, durduran ya da değiştiren etki kuvvettir. Kuvvet, kütle ve ivme arasındaki ilişki Newton yasalarıyla ifade edilmiştir. Tabiki Newton’ın sistemli hâle getirdiği bu ilkeler, Aristotales’dan Platon’a, ibn-i Sina’dan Galileo’ya ve daha birçok bilim insanının da zamanla gelişimine katkıda bulundukları bilgiler bütünüdür. Cisme etkiyen kuvvetlerin bileşkesi anlamına gelen Fnet sıfır ise cismin ivmesiz, sıfır değilse ivmeli hareketi söz konusudur. Bu ünitede hızın doğrultusu değişmeden yalnız büyüklüğünün değişmesiyle ivme oluşumu işlenmiştir. İlerleyen yıllarda büyüklüğü değişmeden de hızın doğrultu ya da yön değişimi ile oluşacak ivme durumlarından bahsedilecektir.

Evrende dört temel kuvvet vardır ve hepsi alan kuvvetleridir. Temel kuvvetlerin neden olduğu itme, çekme, burma gibi kuvvetlerse temas kuvvetleridir. Temas hâlindeki cisimlerden biri etki kuvveti uygularken diğeri aynı anda etkiyi uygulayan cisme, eşit büyüklükte ancak zıt yönde tepki kuvveti uygular.

Temas hâlindeki yüzeyler birbirine göre paralel doğrultuda hareket etmeye kalkarlarsa sürtünme kuvveti ortaya çıkar ve bu kuvvetin büyüklüğü yüzeyleri birbirine bastıran kuvvete ve yüzeylerin cinsine bağlıdır. Sürtünme kuvvetinin günlük hayatı kolaylaştırdığı durumlar olduğu gibi sorunlara yol açtığı da olmaktadır. Günlük hayatta hareketin veya hareket ihtimalinin olduğu her yerde Newton yasaları ile yorum yapmak mümkündür.

İlgili sorular

0 oy
1 cevap
10, Aralık, 2021 Fizik Bilimi kategorisinde Konu Admini (90.3k puan) tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
23, Eylül, 2021 Fen Bilimleri kategorisinde Konu Admini (90.3k puan) tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
0 oy
1 cevap
30, Kasım, 2021 Fizik Bilimi kategorisinde misafir tarafından soruldu
+1 oy
1 cevap
...